5 adımda Edirnekapı

İmzam haline gelmiş bir cümlem vardır: “İstanbul’da yaşamayın, İstanbul’u yaşayın!” Yıllardır bıkmadan usanmadan tekrarlıyorum. Zira bu kent hâlâ izini bulamadığımız, göz önünde duran lakin değeri fark edilmeyen adreslerle dolu. Gelin bugün birkaçını birlikte dolaşalım. Size içinde hem yenilerin hem eskilerin olduğu bir rota hazırladım. Kentin yedi zirvesinden birine; Edirnekapı’ya gidiyoruz. Semt, Tekfur Sarayı’nın açılmasıyla yeni bir müzeye de kavuştu.

03.12.2022
31
5 adımda Edirnekapı
REKLAM ALANI

1. TEKFUR SARAYI
Yeni bir saray, yeni bir müze

ARA REKLAM ALANI

Edirnekapı’daki Tekfur Sarayı kısa müddet evvel restore edilerek ziyarete açıldı. Böylelikle İstanbul yeni bir saray, yeni bir Çini Müzesi kazandı. Görkemli bir yapı, çok güçlü bir koleksiyon beklemeyin lakin burası tekrar de çok kıymetli. Zira çatısıyla birlikte ayakta kalan tek Bizans sarayı. Tarihi 11. yüzyıla uzanıyor. Metruk halde yıllarca bahtına terk edildi, uzunca bir onarımdan sonra kültür adresi oldu. Maalesef onarımında içime sinmeyen ayrıntılar var. Öncelikle pencereler için yapıya daha uygun seçim yapılabilirdi, yakıştıramadım. Bir de dışarıya yapılan asansör, yapının özgünlüğünü bozmuş, aslına uygun kalmasını tercih ederdim. Ancak konuştuğum yetkililer UNESCO’nun müsaadesiyle engellilerin de ziyaret edebilmesi için yapıldığını söylediler. Yapının erişilebilir olması açısından eklenmiş. Sergilemede teknolojinin kullanılmasını ve interaktif olmasını sevdim. Bence kentimizdeki çok değerli noktalardan biri. Kesinlikle görün; oradan da İvaz Efendi Camii’ne geçin.

2. İVAZ EFENDİ CAMİİ
Mimar Sinan’ın az bilinen harikası

İvaz Efendi, bence İstanbul’un en hoş mescitlerinden biri. Ancak o denli az kişi biliyor ki… Mimar Sinan yapıtı lakin İstanbul’daki öteki Mimar Sinan mescitleri kadar konuşulmaz. 1585 yılında yapılmış. Birinci baktığınızda surların gerisinde etrafını saran biçimsiz beton yığınları ortasında boynu biraz bükük kalmış üzere gelebilir. Lakin karşısına geçtiğinizde, hele de içine girdiğinizde yüzyıllardır asaletinden ödün vermeden ayakta kaldığını görürsünüz. Caminin en etkileyici kısmı içi. Mücevher bedelinde el işçilikleriyle süslenmiş. Mihrap 16. yüzyıl sanatının tüm renklerini, motiflerini ve hoşluğunu yansıtan İznik çinileriyle döşeli. Mermerden yapılan minberi ve ahşap vaaz kürsüsü ise daha sade. Hem beyaz rengin hâkimiyeti hem de pencere sayısının çokluğu ile ferahlık veriyor. Aydınlık ortama altın rengin asaleti ve yeşilin huzur veren tonları eklenince tüm sıkıntıları dış dünyada bırakıyor insan. Şimdiye kadar görmediyseniz, büyük kayıp. Komşusu Anemas Zindanları’nı da görün diyeceğim ancak şu sıralar onarımda.

3. ANEMAS ZİNDANLARI
Restorasyondaki zindan

Anemas Zindanları, Blachernae Saray Kompleksi’nin bir modülü aslında. Onarım çalışmalarının bu yılın sonunda ya da 2020’nin birinci aylarında bitirilmesi planlanıyor. Özgün binada, zindanın üç kata dağılmış 42 hücresi varmış. Farklı ismini burada yatan tutsaklardan biri olan Michael Anemas’tan almış. Girit Adası’nın Arap buyruğunun soyundan gelen Michael Anemas, 12. yüzyılda İstanbul’a mahkûm olarak getirilmiş. Yavuz davranışları sayesinde Bizans imparatorunun hürmetini kazanmış. Anemas, Alexius Komnenus’a karşı bir ayaklanmaya karışmış. Sakalları yolunarak paçavra kıyafetler içinde, sokaklarda gezdirilme cezasına çarptırılmış. Şanslıymış, imparatoriçe ona acımış ve kör edilmemesi için kocasına yalvarmış. O da bugün bizim onun ismiyle andığımız zindana atılmış. II. Isaac Angelus ve IV. Alexius Angelus, burada idam edilen imparatorlardan ikisi. Onarım bittiğinde ziyaret edin, bakalım duvarların sakladığı acılar size ne hissettirecek?

4. MİHRİMAH SULTAN CAMİİ
Altıncı doruğun en güzeli

İstanbul’un çok yeterli bilinen, üzerine romantik bir masal bile yazılan mescidi Mihrimah Sultan, Edirnekapı’nın kesinlikle görülmesi gerekenlerinden. Tıpkı ismi taşıyan başka cami, kentin karşı kıyısında Üsküdar’ı süslüyor. İstanbul’un 7 doruğunun 6’sında birbirinden hoş mescitler vardır. İşte onlardan biridir altıncı doruktaki Mihrimah Sultan Camii. İçeri adım atıp başınızı üst gerçek kaldırdığınızda bir mühlet hareketsiz kalabilirsiniz. Baş döndüren bir tesiri var; hem mimarisinin hoşluğu hem de yerden 25 metre yükseklikten başlayan 20 metre çapındaki kubbesi nedeniyle. Aslında Mimar Sinan burada farklı bir tasarım anlayışı uygulamış. Alışıldık biçiminde yalnızca kasnağa oturtulan kubbeyi, kasnak ve onları taşıyan kemerlerle birlikte yapının ana gövdesinin üzerine oturtmuş. Bu sayede ana yerle bütün halinde yükselen bir kubbe manzarası elde etmiş. Pencereler de görkemli atmosferi destekleyecek biçimde yerleştirilmiş. Mescitteki 204 pencereden 161 tanesi, kubbe ve kemer içlerinde yer alıyor. Galerileri taşıyan ve Bizans periyodundan kaldığı öngörülen granit sütunlar özel dikkati hak ediyor. Çünkü bu ebatta öbür sütun görme olasılığınız çok az. 1766 ve 1894 sarsıntılarında büyük hasar gören cami, 2009’da kapsamlı bir onarımdan geçmişti.

5. KARİYE MÜZESİ
Kiliseden mescide, mescitten müzeye

Bizans’tan günümüze ulaşan eşsiz miraslardan olan ve ibadethane değil müze kimliğiyle yaşayan Kariye, turistlerin Edirnekapı’ya geliş nedeni. Yapı, 1315-1321 yılları ortasında yapılan yenileme ve genişleme çalışmalarından sonra fazla bir değişikliğe uğramadan günümüze ulaşmış. Dışarıdan baktığınızda kentte gördüğünüz öbür Bizans yapılarından pek farklı gelmeyen Kariye’nin temel tesiri içinde. Duvarlardaki mozaik ve freskler, Kariye’den katbekat büyük olan Ayasofya’dakilerden hem daha görkemli hem de sayıca daha fazla. Bu süper personellik, İmparator 2. Palaiologus’un varlıklı ve güçlü danışmanı Theodore Metochites sayesinde yapılmış. Hatta kendi fotoğrafını de Hz. İsa’nın bulunduğu bir mozaiğe ekletmiş. 1511 yılında kilise mescide dönüştürülmüş. 2. Beyazıd’ın sadrazamı Ali Atik Paşa tarafından mihrap ve minare eklenmesiyle Kariye Camii olmuş. İçindeki mozaik ve fresklerin üzeri ise alçıyla kaplanmış. Yapıya 1947 yılında müze statüsü kazandırılmasıyla yazgısı de değişmiş. Amerikan Bizans Enstitüsü tarafından 1948’de başlatılan ve 10 yıl süren çalışmayla da mozaik ve freskler yine ortaya çıkarılmış. Bu süreci merak edenler için Kariye onarımı çalışmalarında vazife alan Paul A. Underwood tarafından yazılan 4 ciltlik ‘Kariye Camii’ yapıtını önerebilirim.

REKLAM ALANI
YAZAR BİLGİSİ
TatilTavsiyesi.com Co-Founder. Web tasarım , dijital pazarlama , e-ticaret, video kurgu-montaj, grafik tasarım, seo gibi konularda uzmanlaşmış bir geçmişe sahibim. Hobi olarak fotoğrafçılık blog ve makale gibi işlerle uğraşıyorum.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.